मासिक पाळी न येण्याचे कारण काय?

मासिक पाळी न येणे किंवा बंद होणे म्हणजे काय?

मासिक पाळी न येण्याला अमेनोरिया म्हणतात, म्हणजेच अमेनोरिया हे मासिक पाळी न येण्याचे वैद्यकीय नाव आहे.

मासिक पाळी न येणे म्हणजे तुमची मासिक पाळी थांबली आहे किंवा तुम्ही 14-16 वर्षांचे होईपर्यंत ती नैसर्गिकरित्या अजून सुरू झाली नाही. बर्‍याच प्रकरणांमध्ये, मासिक पाळी चुकणे हे चिंतेचे कारण नसते कारण काही मुलींना मासिक पाळी नेहमीपेक्षा थोड्या वेळाने सुरू होते आणि तुमची मासिक पाळी कधीतरी थांबणे हे सामान्य असते.

उदाहरणार्थ, तुम्ही गर्भवती असताना किंवा स्तनपान करत असताना किंवा रजोनिवृत्तीनंतर सुद्धा तुमची मासिक पाळी थांबते. काही प्रकारचे गर्भनिरोधक सुद्धा तुमची मासिक पाळी तात्पुरते थांबवू शकतात.

तथापि, मासिक पाळी न येणे हे कधीकधी अंतर्गत वैद्यकीय स्थितीचे लक्षण असू शकते. जसे कि,

पॉलीसिस्टिक ओव्हरी सिंड्रोम (पीसीओएस) Polycystic Ovary Syndrome – अशी स्थिती ज्याचा अर्थ असा होऊ शकतो की तुमची अंडाशय नियमितपणे ओव्ह्युलेट होत नाही (ओव्ह्युलेट)
हायपोथॅलेमिक अमेनोरिया (Hypothalamic Amenorrhoea) – ज्यामध्ये मासिक पाळी नियंत्रित करणारा मेंदूचा भाग योग्यरित्या काम करणे थांबवतो (अति व्यायाम, जास्त वजन कमी होणे आणि तणावामुळे हे वाढू शकते)
हायपरप्रोलॅक्टिनेमिया (Hyperprolactinaemia) – जिथे स्त्रीच्या रक्तात प्रोलॅक्टिन नावाच्या संप्रेरकाची असामान्य पातळी जास्त असते
वेळेच्या आधी ओवरी च्या काम करण्यात बिघाड – जर रजोनिवृत्तीच्या वयाच्या (सामान्यत: वयाच्या 50 पर्यंत) स्त्रियांमध्ये नैसर्गिक रजोनिवृत्तीच्या वयाच्या आधी अंडाशय योग्यरित्या कार्य करणे थांबवतात.

मासिक पाळी न येण्याची कारणे जाणून घेऊया,
मासिक पाळी न येण्याची कारणे – Masik Pali N Yenyachi Karne Marathi

हे बघा, महिलांना मासिक पाळी 15 दिवसांनी किंवा एकाच महिन्यात दोनदा मासिक पाळी येणे एक वेळ ठीक आहे परंतु मासिक पाळी याकडे दुर्लक्ष करून चालणार नाही. काही सामान्य कारण असतात जिथे, तुमची मासिक पाळी थांबणे हे अतिशय सामान्य आहे, तर काहीवेळा मासिक पाळी न येण्याचे कारण अंतर्गत आरोग्य समस्या देखील असू शकते. काही प्रकरणांमध्ये तर मासिक पाळी का येत नाही? याचे कारणच शोधले जाऊ शकत नाही.

गर्भनिरोधक चा वापर

अनेकदा सावधानी न ठेवल्याने गर्भ राहून जातो आणि मग नको असलेली गर्भधारणा टाळण्यासाठी उपाय करताना महिला गर्भनिरोधक गोळ्या खातात. काही स्त्रिया ज्या गर्भनिरोधक इम्प्लांट, गर्भनिरोधक इंजेक्शन किंवा कमी सामान्यपणे, गर्भनिरोधक गोळी (कधीकधी ‘मिनी पिल’ म्हणतात) वापरतात त्यांची मासिक पाळी अनियमित असू शकते किंवा पूर्णपणे थांबते.

तुम्ही गर्भनिरोधकांच्या या पद्धती वापरणे बंद केल्यावर तुमची मासिक पाळी पुन्हा सुरू झाली पाहिजे, जरी काहीवेळा त्याचे परिणाम कायम असू शकतात.

तुम्ही सहा महिने किंवा त्याहून अधिक काळ या प्रकारचा गर्भनिरोधक वापरत नसाल आणि तरीही तुमची मासिक पाळी आली नसेल, तर सल्ल्यासाठी तुमच्या डॉक्टरांशी त्वरित संपर्क साधा.

मधुमेह किंवा थायरॉईड

ज्या स्त्रियांना डायबिटीस असते त्यांना मासिक पाळी चुकण्याची शक्यता असते. थायरॉईड संप्रेरक देखील यामध्ये महत्वाची भूमिका बजावत असतात. जर शरीर पुरेसे थायरॉईड संप्रेरक तयार करत नसेल, तर ते संप्रेरक पातळी असंतुलन करू शकते, ज्यामुळे मासिक पाळी चुकू शकते.

मासिक पाळी नैसर्गिकरित्या थांबणे

गर्भधारणेदरम्यान किंवा स्तनपान करताना मासिक पाळी थांबणे सामान्य असते आणि रजोनिवृत्ती दरम्यान म्हणजेच जेव्हा अंडाशय नियमितपणे अंडी तयार करणे थांबवते, (साधारणपणे 50 वर्षांच्या आसपास) ते कमी होते.

कोणतीही वैद्यकीय स्थिती

काही वैद्यकीय परिस्थिती देखील आहेत ज्यामुळे मासिक पाळी चुकू शकते. या परिस्थितींच्या घटनेवर अवलंबून, त्यांचा अर्थ असा असू शकतो की एखाद्या मुलीला अपेक्षित वयानुसार मासिक पाळी सुरू होत नाही
(प्राथमिक अमेनोरिया), किंवा ज्या मुलीला किंवा स्त्रीला प्रथम मासिक पाळी येते, नंतर थांबते (दुय्यम) अमेनोरिया).

गरोदर राहणे

बऱ्याचदा गर्भधारणेची लक्षणे दिसल्यापासून महिलांमध्ये बदल दिसून यायला लागतात. मासिक पाळी न येण्याचे एक आश्चर्यकारक पण सामान्य कारण म्हणजे गरोदर राहणे, ज्याची कदाचित तुम्हाला कल्पनाही नसेल. जेव्हा गर्भनिरोधक पद्धत तुमच्या माहितीशिवाय अपयशी ठरते तेव्हा असे अनेकदा घडते.

गर्भधारणा आणि स्तनपानाच्या बाबतीत, तुमची मासिक पाळी अखेरीस परत येईल. रजोनिवृत्तीनंतर, मासिक पाळी येणे पूर्णपणे थांबते.

हार्मोनल असंतुलन

ज्या मुलींना पहिल्यांदा मासिक पाळी येते आणि ज्या स्त्रिया रजोनिवृत्तीच्या वयाच्या आहेत, त्यांचे हार्मोन्स असंतुलित होत राहतात, ज्यामुळे त्यांना कधीकधी मासिक पाळी येत नाही. गर्भनिरोधक गोळ्यांच्या अतिवापरामुळे मासिक पाळी न येण्याची समस्या देखील उद्भवू शकते. याशिवाय काही प्रकारच्या ट्यूमरमुळे हार्मोन्स असंतुलित होतात आणि स्त्रीला मासिक पाळी येत नाही.

अधिक व्यायाम करणे

जर तुम्ही खूप व्यायाम करत असाल किंवा अॅथलीट असाल, तर तुम्हाला मासिक पाळी न येण्याची समस्या असू शकते. त्यामुळे महिलांमध्ये ऊर्जेची कमतरता आणि हाडे कमकुवत होण्याची समस्याही उद्भवते.

शारीरिक विकासात्मक विलंब

मुलींना 12 व्या वर्षी मासिक पाळी सुरू होते. काही मुलींना त्यांची पहिली मासिक पाळी काही काळासाठी येत नाही, विशेषत: जर असे त्यांच्या आई किंवा मोठ्या बहिणींसोबत सुद्धा घडले असेल तर.

यात सहसा काळजी करण्यासारखे काही नसते, कारण यातील बहुतेक मुलींना 16-18 वर्षांच्या वयापर्यंत मासिक पाळी सुरू होते.

PCOS

पॉलीसिस्टिक ओव्हेरियन सिंड्रोम किंवा PCOS (स्त्रियांमध्ये पुरूष लैंगिक हार्मोन्सचे जास्त उत्पादन), अंडाशयांचे बिघडलेले कार्य आणि अंडाशयातील गाठी किंवा लहान गळू ही मासिक पाळी न येण्याची सर्वात सामान्य कारणे आहेत. या कारणांमुळे महिलांच्या मासिक पाळीवर परिणाम होतो, त्याचप्रमाणे गर्भधारणा होण्यातही समस्या निर्माण होतात